Update: 04.02.2013

Wieża Bismarcka od Związku Rzemiosła i Ogrodnictwa
Wieża Bismarcka w Zielonej Górze

Planowanie budowy

Miejski inspektor budowlany Albert Severin był inicjatorem budowy Wieży Bismarcka w Zielonej Górze. Związek Rzemiosła i Ogrodnictwa w Zielonej Górze pod przewodnictwem prof. Paula Burmeistera poparł ten zamiar.

Na miejsce budowy wybrano Górkę Wilkanowską, najwyższe wzniesienie północnych rejonów ówczesnego Dolnego Śląska (dzisiaj: Kosowa Góra – 221 m n.p.m). Związek Rzemiosła i Ogrodnictwa zakupił areał pod budowę wieży.

Projektantem wieży został miejski inspektor budowlany z Zielonej Góry Albert Severin.

Kamień węgielny położono 01.04.1902.

Całkowity koszt budowy wyniósł 6.000 marek. Dodatkowo Związek Rzemiosła i Ogrodnictwa dołożył fundusz remontowy w nieznanej wysokości.


Prace budowlane

Prace budowlane przeprowadzono latem 1902.

Wykonawstwo powierzono mistrzowi murarskiemu Carlowi Mühlowi z Zielonej Góry.

Do budowy wieży użyto cegieł.


Opis wieży (w trakcie uroczystego otwarcia)

Była to 20-metrowa, wysmukła, okrągła wieża widokowa z instalacją ogniową zwieńczona krenelażem.

Kwadratowa dobudówka z murem schodkowym służyła jako wiatrochron. Powyżej dobudówki na wieży zamocowany był medalion Bismarcka, wykonany w fabryce kamieni sztucznych A. Ribbecka, a nad nim mały herb Bismarcka.

W obrębie głowicy wieży (platforma widokowa) znajdował się lekki występ w murze (gzyms). Miedziana misa ogniowa była relatywnie mała w porównaniu do urządzeń tego typu na innych wieżach. Jej średnica wynosiła zaledwie 0, 60 m.

Na platformę widokową zdobioną blankiem (krenelażem) wchodziło się schodami wewnętrznymi. Na dobudówce z murem schodkowym, bezpośrednio nad drzwiami wejściowymi zamocowano napis: „Rok budowy 1902/Związek Rzemiosła i Ogrodnictwa w Zielonej Górze”.


Historia wieży

Uroczystości otwarcia wieży odbyły się 23.08.1902.

Już przed rokiem 1907 do oświetlania wieży używano ogni bengalskich, ze względu na złe doświadczenia z żywym ogniem.

W kwietniu 1992 brak było jakichkolwiek wskazówek, że była to Wieża Bismarcka. Zarówno medalion jak i herb Bismarcka zostały wybite. Wieża służyła za stację radiowo – telewizyjną Wilkanowo. Na platformie widokowej, pomiędzy zębami blanku, znajdowała oszklona przybudówka z 12 oknami, a nad nią instalacje antenowe. Misy ogniowej już nie było.

Wieża w lipcu 2003 spełniała rolę zarówno wieży przeciwpożarowej oraz wieży widokowej. Wież otwarta była codziennie podczas dobrej pogody za opłatą.


Linki (miejsce stania wieży)

Google Maps

Google Earth

Galeria zdjęć


Źródła

- Seele, Sieglinde: Lexikon der Bismarck-Denkmäler, wyd. Imhof-Petersberg, 2005, str. 179
Seele, Sieglinde; Mannheim (archiwum Seele): BISMARCK-TURM von GRÜNBERG / Schlesien
von Bismarck, Valentin: Bismarck-Feuersäulen u. Türme (niepublikowany manuskrypt); nr 67 "Bismarck-Turm zu Grünberg i. Schlesien", 1900 - 1915, 1937 (w archiwum Burschenschaft Alemannia, Bonn)
Zeitschrift des Bismarck-Bundes (czasopismo związkowe): 5. rocznik 1907 (dodatek: „Die Bismarck-Feuersäule“), 7. rocznik 1909 (nr 11/12, str. 184-187)
Ehrhardt, Max: Bismarck im Denkmal des In- und Auslandes, Thüringische Verlags-Anstalt Eisenach-Lipsk, 1903, nr 42 "Der Bismarck-Turm zu Grün[e]berg i. Schl.“


Zdjęcia

- Jörg Bielefeld, Remscheid (motywy historyczne oraz zdjęcia, sierpień 2003)
- Joachim Schulz (zdjęcia, maj 2005)
- Jacek Ronowicz, Zielona Gora (zdjęcia, styczeń 2006)


Tłumaczenie na język polski – Marek Mosoń, Wrocław