Update: 14.06.2013

Oświetlanie wież Bismarcka ogniem
Rodzaj ognia, dni wzniecania ognia oraz problemy z tym związane

Cechą każdej ognistej kolumny jest najczęściej ogniowa czara (również: misa, kadź lub kosz ogniowy) umieszczona na jej szczycie, na której rozniecano ogień ku czci Bismarcka. Rodzaj, materiał i wielkość tych czar ogniowych (od 25cm do 5m) jest różny. Często czary ogniowe wykonane były z żelaza kutego lub z żeliwa, ale występowały także odmiany miedziane, blaszane bądź z betonu.

Jako paliwo używano również różnych środków, takich jak:

Produkty drewniane:
 szczapy drewna, wióry, trociny, chrust, wełna drzewna, drewno świerkowe, brzezina, buczyna, klepka bednarska, pniaki;

Produkty ropopochodne:
ropa naftowa, oliwa smolna ze sośniny, olej rzepakowy, olej gazowy, asfalt, benzyna, benzol, gaz, spirytus, nafta, smoła, pak;

Inne środki:
pakuły, tłuszcz, łój, ziemia okrzemkowa, torf, naftalina (węglowodór), przędza, odpady przędzy lnianej lub konopianej, ognie bengalskie, knoty bawełniane.

Rozniecanie ognia odbywało się najczęściej przy pomocy drewna nasączonego naftą lub drewna z dodatkiem smoły lub paku. Do ustalenia optymalnego paliwa dla poszczególnych wież, przeprowadzano próby rozpalania ognia. Wiele „fajerwerków” posiadało własne receptury.

Problemem podczas rozpalania ognia drewnem było wyrzucanie iskier. Niektóre wieże, dzięki systemowi rur, były zasilane gazem, ropą naftową lub benzolem. Inne pomimo protestu, otrzymały do oświetlania tylko reflektory (np. Mühlheim/Ruhr) lub ognie bengalskie („czerwony ogień”). Ten ostatni sposób stosowany był od samego początku np. w Hagen i Kassel.

Dokładniejsze dane dotyczące rodzaju paliwa, kosztów i rozmiaru ognia znajdują się na stronach poświęconych poszczególnym wieżom.

W ankiecie przeprowadzonej przez Związek Bismarcka w 1906r. stwierdzono, że „ogień ognistych kolumn” nie był rozpalany w sposób jednolity, jak to było wcześniej planowane. Z 94 istniejących w tym czasie wież, ogień rozpalano w dniach:

Ø  31. 03. lub 01. 04 (urodziny Bismarcka) – 63 wieże

Ø  21. – 24. 06 (przesilenie letnie) – 30 wież

Ø  30. 07. (rocznica śmierci) – 5 wież

Ø  01. lub 02. 09. (zwycięstwo pod Sedanem) – 28 wież

Niektóre komitety wież Bismarcka poddawały pod głosowanie dzień rozpalania ognia, chcąc ustalić go w sposób jednomyślny. W końcu ustalono, że będzie to dzień 01. kwietnia. Ponieważ dzień ten przypadał na ferie semestralne szkół wyższych, rozpalanie ognia w wielu przypadkach było niemożliwe, ze względu na nieobecność studentów. Z tej to przyczyny termin rozpalania ognia pozostał w dalszym ciągu nierozstrzygnięty.

W czasie inflacji lat dwudziestych, rozpalanie ognia było również często niemożliwe ze względów czysto ekonomicznych. Także kult Bismarcka po pierwszej wojnie światowej nie był już tak żywy jak wcześniej. W niektórych miejscowościach rozpalano ogień na wieżach aż do późnych lat pięćdziesiątych, najczęściej jednak tylko w dniach przesilenia letniego. Kilka wież „oświetlano” z okazji uroczystości jubileuszowych (np. w roku 2000 w Markneukirchen z okazji uroczystości jubileuszu 100. rocznicy). W miejscowości Lützschena-Stahmeln (Lipsk), ogień rozpala się na tamtejszej wieży regularnie od roku 1997 w dniach przesilenia letniego.


Tłumaczenie na język polski – Marek Mosoń, Wrocław